Reactienota bewonersavond Donkere Gaard & Kromme Haven

Op woensdagavond 9 april 2025 was er een bewonersavond voor de bewoners van de Donkere Gaard en de Kromme Haven. Deze avond ging over de herinrichting van deze straten en de resultaten van het bomenonderzoek.

Voor gemeente Oudewater voerde adviesbureau Terra Nostra op 2 december 2022 een Bomen Effect Analyse (BEA) uit bij 32 bomen aan de Donkere Gaard en de Kromme Haven. De BEA beschrijft de huidige staat van de bomen en de invloed op de bomen door de voorgenomen herinrichting. Uit de resultaten blijkt dat de bomen bij het uitvoeren van de voorgenomen werkzaamheden niet kunnen blijven. Het verlies aan wortelvolume (70-90%) in combinatie met de kwaliteit van de bomen, heeft het direct al dan niet vertraagd afsterven van de bomen tot gevolg. Hiernaast geeft dit een direct risico op instabiliteit. Vanuit boomtechnisch perspectief zijn er geen mogelijkheden om de groeiplaats structureel te verbeteren. Het advies is de bomen niet te handhaven op de huidige plekken bij de voorgenomen herinrichting. 

Stemming

Tijdens de bewonersavond presenteerden we 6 mogelijke boomsoorten. Deze voldoen aan de eisen van groeiplaatsomstandigheden aan de Donkere Gaard en Kromme Haven. Bewoners konden na de bijeenkomst van 9 april tot 18 april hun voorkeur voor boomsoorten aan ons doorgeven. In totaal hebben 4 bewoners een voorkeur doorgegeven. 
Hieronder een overzicht van de stemmen.

  • Bewoner 1: Iep
  • Bewoner 2: Winterlinde
  • Bewoner 3: Winterlinde en Siberische Iep
  • Bewoner 4: Plataan
  • Niemand stemde voor de Japanse Notenboom of Christusdoorn.

Opmerkingen die we ontvingen bij de bomenvoorkeur:

  • Bewoner 1: Leuk dat er wat kleur in komt, mooie vorm.
  • Bewoner 2: Mooie volle boom, past goed in Donkere Gaard.
  • Bewoner 3: De keuze heeft te maken met niet- of weinig vruchtdragend, een mix of 1 soort maakt niet uit. Wel zouden we graag een groter formaat boom geplant zien worden dan nu het voorstel is.
  • Bewoner 4: Formaat boom 1 á 2 maten groter planten dan voorgesteld.

Advies en conclusie

Met de ingediende voorkeuren heeft adviesbureau Terra Nostra een voorstel gemaakt voor de herplant van 32 bomen.

Zowel de winterlinde als de beide iepen zijn goed ontvangen, waar de winterlinde de voorkeur heeft. Gebaseerd op de uitslag als op het ‘herstellend vermogen’ van de boomsoort geldt het advies om de huidige bomen 1 op 1 te vervangen. De groeiplaats moet zo goed mogelijk ingericht worden, Dan kunnen we vervolgens de Winterlinde en de Iep terugplanten.

Vragen per onderwerp

Hoogtes stoep

Hoe wordt er aangesloten op de bestaande stoepen en verschillende hoogtes?

De nieuwe verharding is goed aan te sluiten op de bestaande vaste stoepen.

Men is blij dat de verhoogde stoep terug is gekomen in het ontwerp.

Fijn om te horen.

Bestrating/Tegels/Portugese keien

Wat gebeurt er met de natuurstenen tegels/platen voor de woningen? Worden deze behouden?

De tegels voor de deuren van woningen willen we behouden, maar tegels voor de ramen willen we verwijderen om verrommeling van het straatbeeld te minimaliseren. 

Er zijn zorgen over de grijze strook van Portugese keien. Hoe werkt dit met het zwaar verkeer qua trillingen en historische panden?

Ja, dit kan mogelijk lichte trillingen geven. De keienstrook is een beeldbepalend element in het vastgestelde Masterplan. Vanwege zorgen over onder andere trillingen, geluidshinder en het fietscomfort is het ontwerp aangepast. De grijze strook van Portugese keien is versmald tot 1 meter en ligt in het midden van de weg. Zowel gemotoriseerd verkeer als de fietser rijden hierdoor niet meer met banden over de keienstrook.

Hoe werkt het met de loper en fietsers? Gaan de fietsers niet uitweiden naar de stoep omdat dit beter fietst?

Zie hiervoor ook het antwoord op de vorige vraag. Het wegprofiel is aangepast. Dit geeft ook meer comfort voor fietsers.

Zorgen worden geuit over / niemand zit te wachten op de keienstrook: qua veiligheid, geluid, functionaliteit, onderhoud (moeilijker in onderhoud). In 2022 is ook aangegeven dat de bewoners niet blij waren met de keienstrook.

Zie hiervoor het antwoord op de tweede vraag.

Wat voor materialen worden gebruikt? Komen er nieuwe materialen of wordt er hergebruikt?

We doen ons best zoveel mogelijk bestaande materialen te hergebruiken, maar zullen ook nieuwe materialen gebruiken. Bijvoorbeeld een band tussen de weg en de stoep van beton.

Kadeconstructie

Gaat de kade lijden onder de nieuwe bomen? 

Nee, de constructie is sterk genoeg.

Parkeerplekken

Voldoen de nieuwe parkeerplekken aan de norm?

In de lengte wel, in de breedte zoveel mogelijk. Niet overal is dit mogelijk door de beperkte breedte van de weg.

Veel mensen vinden het parkeren aan de gracht heel spannend en parkeren dus buiten de vakken (naar de straat toe). Is hier rekening mee gehouden in de breedte van de vakken?

Nee hier is geen rekening mee gehouden. De parkeervakken hebben allemaal voor zover als mogelijk een standaard maatvoering.

Elementen

Blijven de hardstenen palen ter hoogte van huis 2 met kettingen aan de gevels behouden?

Ja deze blijven behouden.

Worden er fietsenrekken geplaatst? Verzoek om extra nietjes te plaatsen in de bocht met Kromme Haven.

Dit nemen we mee in het ontwerp.

Bomen

Hoeveel bomen komen er terug?

32.

De bomen zijn geplaatst op de beschermde bomenlijst, en alleen bij ziekte of gevaar mag er gekapt worden.

De bomen van de Donkere Gaard en Kromme Haven staan op de beschermde bomenlijst. In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) is een limitatief toetsingskader opgenomen voor de kapvergunning. Dat betekent dat in beginsel geen kapvergunning wordt afgegeven voor beschermde bomen, behalve als er sprake is van:

  1. Een boom die geen reële toekomstverwachting heeft (niet gezond/lage toekomstverwachting/dood);
  2. Een boom die niet meer voldoet aan de beschermde status, die wordt ontleend aan:
  3. Het, naar boomdeskundige maatstaven, niet langer verantwoord is om de boom in stand te houden, bijvoorbeeld ter voorkoming van letsel of schade;
  4. Andere uitzonderlijke situaties.

Op basis van punt 1. 'een boom die geen reële toekomstverwachting heeft', én punt 3. ' het, naar boomdeskundige maatstaven, niet langer verantwoord is om de boom in stand te houden, bijvoorbeeld ter voorkoming van letsel of schade' kan worden gezegd dat een kapvergunning kan worden afgegeven. 

Kun je de bomen voeding geven? Verbetert dat de groeikans van de bomen? 

Dit kan alleen als je de herinrichtingswerkzaamheden niet zou uitvoeren. 

Destijds is er wel nagedacht over de omstandigheden daarom is er destijds gekozen voor een Lindeboom.

Dat klopt. Een Lindeboom is een sterke boom, maar destijds zijn er geen goede groei plaatsten gecreëerd. Dat maakt dat deze sterke boom alsnog in slechte staat verkeerd.

Hoe groot worden de bomen geplaatst? 

Geadviseerd is plantmaat 18-20 of 20-25 (stamomtrek in cm op 100 cm +mv). Hoe kleiner de stamomtrek hoe sneller de bomen aanslaan. Wij stellen daarom voor een kleinere maat die beter aanslaat en sneller tot ontwikkeling kan komen. 

Onderbegroeiing is voor de bomen beter.

Klopt. Variatie in onderbegroeiing is voor de bodem en daarmee de boom beter.

Worden de bomen dichter langs de huizen gezet? Dit lijkt zo in het profielplaatje.

Nauwelijks, misschien enkele centimeters, maar in de praktijk niet merkbaar.

Gaat het goed met vrachtverkeer als ze dicht langs de nieuwe bomen komen?

Dit verandert niet met de bestaande situatie.

Wat is de reële verwachting van de bomen qua hoogtes vergeleken met de hoogtes die in de slides staan? Nu zijn ze 10 meter.

Ook voor de nieuwe situatie geldt dat het doorwortelbaarvolume, dus de ruimte die wortels hebben, beperkt is. Hoe meer ruimte voor wortels, hoe beter voor de boom en hoe hoger de eindhoogte.

Wat is de standaard leeftijd voor de bomen in de stad? De bomen zijn voor deze locatie al heel oud. Voor andere bomen geldt dat deze al lang waren uitgevallen.

Gemiddeld genomen wordt een boom in stedelijk gebied ongeveer 37 jaar.

Zijn bomen te herplanten?

Nee. Op basis van conditie en vitaliteit zijn de bomen niet geschikt voor een succesvolle verplanting. Om een boom te kunnen verplanten moeten we ook wortels afzagen om tot een verplaatsbare wortelkluit te komen. De schade zal voor deze bomen zo groot zijn dat de overlevingskans bijna 0 is.

Moeten er wel bomen terugkomen? Is dat niet zielig voor de boom? Ze hebben namelijk geen goede groeiplaats omstandigheden en worden niet oud?

Het terug planten van bomen heeft veel voordelen voor het straatbeeld en leefbaarheid in de straat. In combinatie met acceptatie van een ‘bepaalde eindleeftijd’ is het daarom wel verstandig om bomen terug te plaatsen.

Welke boom geeft de meeste kans op roetdauw?

Roetdauw is een plantenziekte waarbij schimmels, die zich voeden met de schijt van luizen, een zwarte, roetachtige laag vormen op de bladeren, stengels en vruchten van planten. Dat geeft het plakkerige spul op de auto’s. In principe heeft een Linde daar last van.

Hoelang duurt het tot het een grote boom is? En wat als je een maat groter doet?

Binnen ongeveer 10-15 jaar heeft de boom weer een “volwassen maat". De verschillen zijn eigenlijk te verwaarlozen omdat een kleinere plantmaat meestal sneller ‘aanslaan’ en dus eerder gaat groeien.